AI begrippen uitgelegd

AI is software die kan leren en taken uitvoeren die normaal menselijk denken vereisen. Het kan teksten schrijven, vragen beantwoorden, en patronen herkennen. AI "denkt" niet echt zoals mensen, maar is heel goed in het nabootsen van menselijke vaardigheden.

Alexa is de spraakassistent van Amazon, vooral bekend van de Echo-speakers. U praat ermee door "Alexa" te zeggen, gevolgd door uw vraag of opdracht.

Een algoritme is een stappenplan dat een computer volgt om een taak uit te voeren. Denk aan een recept: als je de stappen volgt, krijg je het gewenste resultaat. Algoritmes bepalen bijvoorbeeld welke berichten u op Facebook ziet.

Antivirussoftware beschermt uw computer tegen malware. Het scant bestanden en waarschuwt voor verdachte activiteit. Windows heeft ingebouwde bescherming (Windows Defender), maar er zijn ook betaalde opties.

Een app is een programma op uw telefoon of tablet. Elke app doet iets specifieks: WhatsApp voor berichten, de Weer-app voor het weer, etc. U downloadt apps uit de App Store (iPhone) of Play Store (Android).

Een autonome auto kan zelfstandig rijden zonder menselijke bestuurder, dankzij AI, camera's en sensoren. Volledig zelfrijdende auto's bestaan nog niet, maar de technologie ontwikkelt zich snel.

Een backup is een kopie van uw belangrijke bestanden, voor het geval de originelen verloren gaan. Als uw computer kapot gaat of gestolen wordt, heeft u nog steeds uw foto's en documenten.

Een browser is het programma waarmee u websites bekijkt. Het is uw "raam" naar het internet. De bekendste browsers zijn Chrome, Safari, Firefox en Edge.

Een chatbot is een geautomatiseerde gesprekspartner op websites of in apps. Vroeger waren ze beperkt, maar met AI worden ze steeds slimmer. Ze beantwoorden vragen of helpen met taken.

ChatGPT is een populaire AI-assistent van het bedrijf OpenAI. U kunt er mee "chatten" door vragen te stellen of opdrachten te geven. Het kan teksten schrijven, uitleg geven, vertalen, en helpen met allerlei taken.

De cloud betekent dat uw bestanden of programma's niet op uw eigen computer staan, maar op computers via internet. U kunt er overal bij, zolang u internet heeft. Het is alsof u een kluisje huurt in plaats van thuis iets bewaart.

Cookies zijn kleine bestandjes die websites op uw computer opslaan om u te "onthouden". Handig voor inloggen, maar ze kunnen ook uw surfgedrag volgen voor advertenties. Daarom moet u tegenwoordig toestemming geven.

Een deepfake is een video of foto die met AI is gemanipuleerd om iemand iets te laten zeggen of doen wat nooit gebeurd is. De technologie wordt helaas ook misbruikt voor oplichting en nepnieuws.

Google Assistant is de spraakassistent van Google. U kunt er vragen aan stellen door "Hey Google" te zeggen. Het werkt op Android-telefoons en Google Home-speakers.

Het Internet of Things betekent dat alledaagse apparaten verbonden zijn met internet. Uw koelkast, horloge, of auto kan "slim" zijn en data verzenden of ontvangen.

Machine Learning betekent dat een computer leert van voorbeelden, in plaats van dat elke regel wordt voorgeprogrammeerd. Door duizenden voorbeelden te zien, leert de computer patronen herkennen.

Malware is software die schade aanricht op uw computer of telefoon. Het kan gegevens stelen, bestanden versleutelen (ransomware), of uw apparaat overnemen. Het komt binnen via downloads of besmette links.

Phishing is een vorm van oplichting waarbij criminelen zich voordoen als een betrouwbare organisatie (bank, overheid, webshop) om uw gegevens te stelen. Dit gebeurt via nep-emails, SMS of websites.

Online privacy gaat over controle houden over uw persoonlijke gegevens op internet. Veel websites en apps verzamelen data over u. U heeft rechten om te weten wat ze verzamelen en dit te beperken.

Een prompt is de vraag of opdracht die u aan een AI geeft. Hoe duidelijker uw prompt, hoe beter het antwoord. Een goede prompt bevat context, wat u precies wilt, en in welke stijl.

Ransomware is malware die uw bestanden "gijzelt" door ze te versleutelen. Criminelen eisen losgeld (ransom) om ze weer vrij te geven. Betalen wordt afgeraden - u heeft geen garantie.

Een scam is een poging om u geld of gegevens afhandig te maken door misleiding. Scammers gebruiken trucs zoals nepwebshops, valse loterijen, of doen zich voor als bekenden die geld nodig hebben.

Siri is de spraakassistent van Apple, beschikbaar op iPhones, iPads en Macs. U activeert Siri door "Hey Siri" te zeggen of de zijknop ingedrukt te houden.

Een smart home heeft apparaten die via internet verbonden zijn en die u kunt bedienen met uw telefoon of stem. Denk aan slimme lampen, thermostaten, en deurbellen met camera.

Spoofing betekent dat oplichters technisch trucje gebruiken om een vals afzendernummer of emailadres te tonen. Het lijkt alsof een bericht echt van uw bank of een bekende komt, maar dat is niet zo.

Streaming betekent dat u muziek of video's direct via internet bekijkt of beluistert, zonder ze eerst te downloaden. Het is alsof u naar de radio luistert, maar dan kiest u zelf wat er speelt.

Twee-factor-authenticatie is een extra beveiligingslaag bij inloggen. Naast uw wachtwoord moet u een tweede bewijs geven, meestal een code via SMS of een app. Zelfs als iemand uw wachtwoord kent, kan hij niet inloggen.

Een virus is een type malware dat zichzelf verspreidt naar andere computers of bestanden. Net als een echt virus "besmet" het andere systemen. Tegenwoordig is malware een bredere term.

Een VPN (Virtual Private Network) is een beveiligde verbinding die uw internetverkeer versleutelt en uw locatie verbergt. Handig op openbare wifi of om uw privacy te beschermen.

Een wachtwoord is uw digitale sleutel. Een goed wachtwoord is lang (12+ tekens), uniek per website, en bevat letters, cijfers en symbolen. Gebruik nooit hetzelfde wachtwoord overal.

WhatsApp is een gratis app om berichten te sturen, te bellen en video te bellen via internet. Het is populairder dan SMS omdat het gratis is en meer kan, zoals foto's en groepschats.

Zoom is een programma voor videobellen met meerdere mensen tegelijk. Het werd zeer populair tijdens corona voor vergaderingen, maar ook voor bijpraten met familie.